30 november 2017

Blog: Tunnelrenovatieslag biedt kansen voor verduurzaming

Door Bas Heutinck

Zeven tunnels, die in de jaren zestig en zeventig zijn gebouwd, worden de komende jaren vanwege hun leeftijd gerestaureerd. Deze aankomende tunnelrenovatieslag biedt kansen voor verduurzaming. De verduurzaming van tunnels draagt bij aan de energiedoelstellingen van de overheid, waarin Nederland volgens het Europees Milieuagentschap (EMA) nog altijd tekort schiet.

Tunnels hebben vanwege de grote energiebehoefte een groot aandeel in het energieverbruik van de overheid. Om de energiedoelstellingen van de overheid te kunnen realiseren, moet het energieverbruik van bestaande tunnels minimaal 40% reduceren.

Energiebesparende kansen

Een deel van de energiereductie van tunnels valt te realiseren met het gebruik van energiebesparend materieel. Denk aan het verduurzamen van de verlichting, ventilatie, no-breakinstallaties en de back-up energievoorziening. En wanneer voorzieningen in tunnels rechtstreeks worden aangesloten op het gelijkspanningsnet, worden omvormers overbodig. De energie die door het gebruik van omvormers verloren gaat, blijft hierdoor bespaard.

Een ander deel van de energiereductie van tunnels valt te realiseren door infrastructurele objecten te betrekken bij het opwekken van duurzame energie. Zo kan het water van een kruisende rivier worden ingezet voor de koeling van de tunnel of kan de stroming van het water worden  gebruikt om elektriciteit op te wekken. Ook kan de ruimte die het object inneemt worden voorzien van zonnepanelen om zonne-energie op te wekken.

Tunnels kunnen zoveel meer dan het bieden van een doorgang voor verkeersstromen. De mogelijkheden zijn continu in ontwikkeling. Momenteel wordt onder andere ingezet op innovaties zoals asfalt dat energie opwekt. Deze energie wordt vervolgens teruggegeven aan de weggebruiker, bijvoorbeeld in de vorm van straatverlichting.

Aandacht voor verduurzaming

Rijkswaterstaat is al min of meer op weg in het reduceren van het energieverbruik, maar nog lang niet voldoende. Tussen 2009 en 2015 is het totale energieverbruik van overheden met 0.4% licht gedaald. Het totale energieverbruik van tunnels is in die periode echter met 24% fors gestegen. Zonder dat verduurzaming de gewenste aandacht krijgt in de renovatie van bestaande tunnels en in de bouw van nieuwe tunnels zal dit percentage alleen maar verslechteren.

Ondanks dat de Rijksoverheid in het SER Energieakkoord heeft vastgelegd om in 2020 het eigen energieverbruik met minstens 20% te reduceren, blijven kansen voor verduurzaming tot op heden onbenut. Zowel in bestaande tunnels die gerenoveerd worden als in tunnels die nieuw worden aangelegd. Hierin ligt niet alleen een taak weggelegd voor Rijkswaterstaat. Ook andere tunnelbeheerders zoals ProRail, gemeenten, provincies en particuliere tunneleigenaren hebben een aandeel in de energiereductie. Als alle eigenaars de verduurzaming van tunnels meer aandacht geven, kan dat een enorme energiebesparingen opleveren.

Bas is als manager technology bij Dynniq verantwoordelijk voor de ontwikkeling van innovatieve technische oplossingen. In een eerdere rol was hij nauw betrokken bij het productmanagent van tunnelinstallaties en vertegenwoordigde hij Dynniq bij de totstandkoming van maatregelen catalogus energiereductie tunnels dat is uitgegeven bij het COB.